b_300_220_16777215_00_images_ZHINAN_kobra_azimi1.jpgڕۆژی شەممە ۳ی ڕەشەممە بەرانبەر بە ۲۲ی فێبرەوەری، هەیئەتێکی یەکیەتی ژنان کومیتەی سوئێد، سەردانی خاتوو کوبرا عەزیمی یەکێک لە ژنە چالاک و هەڵسووڕەکانی

سەردەمی کۆماری کوردستانیان لە شاری ستۆکهۆڵم کرد و لە لایەن خاتوو سیمین ئێفتیخاری کچی خاتوو کوبرا میوانداری کران.
یای کوبرا ساڵی ۱۳۰٤ی هەتاوی بەرانبەر بە ۱۹۲٥ی زایینی، لە شاری مهاباد و لە گەڕەکی حاجی حەسەنیان لە دایک بووە.
لە تەمەنی ۷ ساڵیدا دەنێردرێتە قوتابخانە و تا ساڵی ۱۳۱٤ کە ڕەزا شا فەرمانی کەشفی حیجابی دا، درێژەی بە خوێندن دا و تا پۆلی ٤ی سەرەتایی خوێند. دوای بڕیاری ڕەزا شا، یای کوبرا وەک زۆربەی کچان و ژنانی ئەو کات، هەرچەند لە تەمەنێکی مێرمنداڵی دا بوو، ڕێگەی چوونە دەرەوە و هەروەها قوتابخانەیشی لێ گیرا. بەڵام کوبرای تینووی فێر بوون، وازی لە خوێندن نەهێنا و بە هاوکاری برای گەورەی کە ئەوکات قوتابی بوو، لە ماڵەوە درێژەی بە خوێندن دا.
پاش ماوەیێک، کاتێک دایک و بابی دەبینن کە یای کوبرا خوێندنی چەند پێخۆشە و چەندە تامەزرۆی فێربوونە، سەرەڕای دژایەتی کردنی دەور و بەر، بریاری گەڕانەوەی بۆ قۆتابخانە دەدەن و پاش تاقیکردنەوە، لە پۆلی شەشی سەرەتایی دادەنرێ.
b_300_220_16777215_00_images_ZHINAN_kobra_azimi.jpgپاش تەواو کردنی دەورەی سەرەتایی خوێندن و نەبوونی قوتابخانەی ناوەندی بۆ کچان لە مهاباد، هاوڕێ لەگەڵ ٦ کچی هاو پۆلی، داواکاریێک سەبارەت بە دانانی قوتابخانەی ناوەندی کچان، دەنێرنە وەزارەتی پەروەردە لە تاران کە بەداخەوە بێ وەڵام دەمێنێتەوەو و دەبێتە هۆی ئەوە کە کوبرای تازە لاو بۆ جارێکی دیکە لە خوێندن دابڕێ.
لە تەمەنی ۱٦ ساڵاندا، داۆوای لێ دەکەن کە ببێتە مامۆستا و تا تەمەنی ۱۸ ساڵی وەک خۆبەخش ئەو ئەرکەی گرتە ئەستۆ و تا تەمەنی ٤۹ ساڵی و تا ساڵی ۱۳٥۳ی هەتاوی وەک مامۆستا لە قوتابخانەکانی شاری مهاباد خزمەتی کرد.
لە سەردەمی کۆماری کوردستاندا، کە خوێندن و نووسین دەبێتە زمانی کوردی، یای کوبرا کە بە هەوڵ و تێکۆشانی خۆی فێری خوێندن و نووسینی کوردی ببوو، درێژە بە ئەرکی خۆی وەک مامۆستای کوردی دەدا.
یای کوبرا لە بواری فەرهەنگی و کۆمەڵایەتی لە سەردەمی کۆماردا نەخشی بەرچاوی هەبووە و لە هەموو دەرفەتێک بۆ هاندانی ژنان و پێگەیاندنیان کەڵکی وەرگرتووە. لە زۆربەی کۆڕ و کۆمەڵەکاندا کە بۆ ژنان و کچان گیراوە وتاربێژ بووە و باوەڕێکی قووڵی بە یەکسانی نێوان ژن و پیاو هەبووە و هەوڵیشی بۆ داوە. لە دامەزراندنی قوتابخانەی گەورەساڵان بۆ ژنان لە بەهاری ۱۳۲٥دا (کە ئەوکات پێیان دەوت ئەکابیر) کە خۆی ئەرکی مامۆستایەتیەکەی لە ئەستۆ بوو، نەخشی بەرچاوی هەبووە و هەوڵی داوە بە نووسینی داواکاری و بڵاو کردنەوەی لە ڕۆژنامەی کوردستان دا ئەو هەواڵە بە گوێی ژنان بگەیێنێ و بۆ خوێندن هانیان بدات.
b_300_220_16777215_00_images_ZHINAN_kobra_azimi2.jpgیای کوبرا خاوەن قەڵەمێکی جوان و زمانێکی پاراو بووە و هەوڵی داوە لە ڕێگەی نووسینەکانی و بڵاو کردنەوەیان لە ڕۆژنامەی کوردستان دا، پەرە بە بیری ئازادیخوازی و یەکسانیخوازی لە کۆمەڵگای ئەوکات و لە نێو ژنان و کچان دا بدات. ئەو لەسەر ئەو باوەڕە بووە کە پێشکەوتنی وڵات، پێوەندی ڕاستەوخۆی بە ژنانەوە هەیە و بەم شێوە باسی لێ کردووە:
" تەربیەتی کوڕ و کچ وەک یەک پێویستە، ئەمما تەربیەتی کچ لازمتر و باسەواد کردنی وی واجبترە، بەڵکوو لە تەمەدون و تەرەقی زۆرتر نیزیک بین."
"هیوادارم کە چی دی ژن و کچی ئێمەش لە حقوقی ئیجتماعی بێبەش نەبن"
وتاری تەربیەت لە باوەش دایکدا.
ڕۆژنامەی کوردستان ژمارە ۳٦٫ دووشەممە ۲۸ی خاکەلێوەی ۱۳۲٥ی هەتاوی.

شەهید پێشەوا قازی محەممەد

شەهید پێشەوا قازی محەممەد
شەهید پێشەوا قازی محەممەد یەکەم سەرۆک کۆماری کوردستان.