hassan_zirek.jpgناوه‌ندی شانۆی كۆچه‌ر له‌ مانگی گوڵانی ساڵی 1989 له‌ شاری كوڵن پێك هات‌، به‌ر له‌ فستیواڵی حه‌سه‌ن زیره‌ك، گه‌لێك به‌رهه‌می شانۆ،موسیقا، به‌رهه‌می

فه‌رهه‌نگی و رۆشنبیری پێشكه‌ش كرا‌، له‌ وانه‌ كونسێرتی هونه‌رمه‌ند مه‌زهه‌ر خالقی، یادی 22ساڵ كاری هونه‌ری، هونه‌رمه‌ند ناسر ره‌زازی له‌ گه‌ڵ مه‌رزیه‌ خانم فه‌ریقی، شانۆنامه‌كانی" نانی ژاراوی"، "زه‌وی"، "گۆڵی خوێناوی"، "ڕه‌و"، "زیندان" و.. ! پاش فستیوالی حه‌سه‌ن زیره‌ك ده‌یان به‌رنامه‌ و پرۆژه‌ و شانۆ له‌وانه‌ شانۆی "ماندانا"، "شه‌وی كۆچه‌ران"،"كاناڵی 2000 (ته‌له‌وزیون)"،"كونسیرتی نه‌ورۆز( نه‌جمه‌دین غولامی، به‌كر له‌گزی)"، "شه‌وی هه‌ڵپه‌رکێ"، شه‌وی "شیعر( هومه‌ر ده‌زه‌یی، قادر سه‌رچناری)"، "سمینار(جه‌ماڵ نه‌به‌ز، جه‌بار قادر،مارف عومه‌ر گوڵ، گوڵمراد مورادی و)"، "پرۆژه‌ی شانۆپێداگۆگی له‌ زیندان و ناوه‌نده‌كانی فێركردن وبارهێنان"، كاری "لێكۆڵینه‌وه‌، ئارشیو" و...
له‌ رێكخستن و به‌رێوه‌بردنی فستیوالی یادی 75 ساڵه‌ی له‌ دایك بوونی حه‌سه‌ن زیره‌ك، گه‌لێك كه‌س له‌ئه‌ندام، كارمه‌ند، هاوكار و دۆست به‌شداربوون كه‌ بێ ئه‌رك وكارو یارمه‌تی ئه‌وان پێك هاتنی ئه‌م شه‌وه‌ ئیمكانی نه‌بوو،له‌ وانه‌:
گه‌وه‌رتاج فه‌رشی، ئێران مه‌رزه‌نگی، فیروز سه‌نجابی، فیروز فه‌روخ، سوله‌یمان فه‌رشی، به‌یان فه‌رشی،عه‌لی عه‌بدوڵابه‌گی، كامران ئه‌مینی، تۆماس و زۆر كه‌سی تر!
ئێستا كه‌ ئه‌م نووسراوانه‌ بڵاو ده‌كرێنه‌وه‌ دوكتور فیروز فه‌روخ وێژه‌ری به‌شی ئاڵمانی به‌رنامه‌ی یادی 75 ساڵه‌ی له‌ دایكبوونی زیره‌ك، له‌ناوماندا نه‌ماوه‌. جگه‌ له‌ فیروز، هونه‌رمه‌ندی هێژا و زانای موسیقا، قادر دیلان له‌ ناوماندا نه‌ماوه‌. ئه‌م دوو ئینسانه‌ به‌رزه‌، له‌ رۆژی هه‌وه‌ڵه‌وه‌ به‌هه‌موو توانا به‌شداری ئاماده‌كردن و ڕێكخستنی فستیوالی یادی زیره‌ك بوون. یادی دیلان و فیروز زیندوو بێ! 2005 - کۆڵن

چۆنیه‌تی پێك هاتنی فستیوالی یادی 75 ساڵه‌ی حه‌سه‌ن زیره‌ك
بیری یادی ماموستا حه‌سه‌ن زیره‌ك، ڕه‌نگه‌ له‌ مێشكی زۆر كه‌س دا بووبێت. چه‌ند ساڵ له‌م و به‌ر له‌ شاره‌كه‌ی زیره‌ك هێندێك هونه‌رمه‌ند و رۆشنبیر به‌م كاره‌ هه‌ڵده‌ستن به‌ڵام ئیزنیان ناده‌ن وتووشی گێره‌ و كێشه‌ دێن. كه‌سانێك كه‌ له‌ كاری فیلم و شانۆدا ئیش ده‌كه‌ن، سناریۆیه‌ك له‌ سه‌ر ژیانی زیره‌ك ئاماده‌ ده‌كه‌ن ئه‌ویش ئیزن نادرێ. ساڵانی پێشوو رادیۆ كوردیه‌كانی كرماشان و به‌غدا هه‌موو ساڵێك یادیان ده‌كرده‌وه‌. پاش هه‌ڵگه‌ڕ‌انه‌وه‌ی ته‌خت و به‌ختی پاشایه‌تی ئه‌مه‌ش نه‌ما! له‌ باشوری كوردستان كۆڕ وکۆمه‌ڵی بۆ ده‌به‌سترا و گۆوار و رۆژنامه‌ كوردیه‌كان له‌ سه‌ریان ده‌نووسی و بیسترا كه‌ كه‌سێكیش تێزی دوكتورای له‌ سه‌ر نووسیووه‌. پاش ئاوه‌ژوبونه‌وه‌ی ده‌سته‌ڵات له‌م به‌شه‌ی كوردستان ئه‌مه‌ش نه‌ما!

ئه‌مڕۆ له‌ ئیزگه‌ كوردیه‌كانی ئێران بڵاوكردنه‌وه‌ی ده‌نگی حه‌سه‌ن زیره‌ك و زۆر كه‌سی تر چ نێر و چ مێ یاساغه‌.
له‌ باكور و رۆژئاوا هه‌رچه‌ند زیره‌ك ناسراوه‌، زۆر گۆرانی بێژی ئه‌م دوو به‌شه‌ی كوردستان گۆرانیه‌كانیان پاش تێك دان، به‌ كوردی و توركی و عه‌ره‌بی دوباره‌ كردۆته‌وه‌ و هیچ كارێكیان بۆ ناساندنی نه‌كردوه‌.

له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵات هه‌ر كه‌س سه‌ر قاڵی ژیان وهه‌ڵات هه‌ڵاتی رۆژانه‌یه‌، كۆڕ وکۆمه‌ڵی كوردیش ئه‌گه‌ر له‌ سیاسه‌ت و حیزبایه‌تی که‌میان هێنا ئه‌وه‌ ئاوڕ له‌ فه‌رهه‌نگ وهونه‌ر و كرێكارانی ئه‌م بواره‌ ده‌ده‌نه‌وه‌، ئه‌ویش هه‌ر به‌ مه‌به‌ستی حیزبایه‌تی.

هونه‌رمه‌ندان چ سوران وچ كرمانج ئه‌وانه‌ی له‌كاری گۆرانی وموسیقادان به‌ناسراو ونه‌ناسراوه‌وه‌، به‌نوێخواز وكۆنه‌خوازه‌وه‌، گۆرانی و به‌سته‌كانی زیره‌ك نه‌ به‌ ناوی زیره‌ك به‌ڵکو به‌ ناوی فولكلور یان به‌ ناوی به‌رهه‌می تازه‌ی خۆیان به‌ خه‌ڵک ده‌فرۆشن‌.

كه‌سانێك ته‌نانه‌ت به‌ ناوی گۆرانی نوێ كاسێت و سی دی و شاشه‌ی ته‌له‌وزیونی پێ ده‌رازێنه‌وه‌. ئه‌م كورته‌ باسه‌ هیچی تێدا نه‌بێ ئه‌وه‌ ده‌درده‌خا كه‌ زیره‌ك چ مردوو چ زیندوو جێگای به‌رز و گرانی له‌ ناو گۆرانی و موسیقای كوردی دا هه‌یه‌. دووهه‌م ئه‌وه‌ش ده‌رده‌خا كه‌ هه‌ر زیره‌كی زیندوو غه‌دری لێ نه‌كراوه‌ و ماڵی زه‌وت نه‌كراوه‌ و شه‌ڕه‌شه‌قی پێ نه‌كراوه‌ و ده‌ر نه‌كراوه‌، به‌ڵکو زیره‌كی مردووش هه‌ر وای لێ به‌سه‌ر هاتووه‌.

ناوی له‌ رادیۆ كوردیه‌كانی تاران و كرماشان و قه‌سه‌ر و مه‌ریوان و سنه‌ و مه‌هاباد و ورمێ ده‌سترێته‌وه‌ و مۆری „باتڵ بووی“ له‌ سه‌ر ده‌درێ. له‌ لایه‌ن هاوكارانی خۆشیه‌وه‌ ماڵی لێ زه‌وت ده‌كرێ و نانی پێ په‌یدا ده‌كرێ. هه‌ر چه‌ند ناوی مردوو و زیندووی زیره‌ك له‌ لایه‌ن ئه‌م ده‌سته‌یه‌ و ئه‌و ده‌سته‌وه‌ ده‌سڕدرێته‌وه‌. به‌ڵام له‌ ناو نه‌ته‌وه‌كه‌ی دا له‌ناو ماڵ و خێزانه‌كاندا، زیره‌ك وه‌ك زیره‌ك خۆشه‌ویست ماوه‌ته‌وه‌.
هه‌تا له‌ زیره‌كی زیندوو و مردوو دور ده‌كه‌وینه‌وه‌، خاوه‌نی زیاده‌ له‌ هه‌زار گۆرانی كوردی قه‌دری زۆرتر دیار ده‌كه‌وێ. له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی پاش زیره‌ك هیچ گۆرانی بێژیك له‌ دایك نه‌بووه‌ كه‌ نه‌ هه‌زار به‌ڵکو 100 گۆرانی له‌ فه‌وتان رزگار كردبێ و یا له‌ سه‌رجه‌می گۆرانی كوردی زیادكردبێ. زیره‌ك نه‌ ته‌نیا به‌ وته‌ی خێزانی مێدیا زه‌ندی و دۆستی هه‌مووو ساڵه‌كانی ژیانی ده‌رویش عه‌لی به‌ڵکو به‌ ڕای زۆر نووسه‌ر و لێزان و شاره‌زای موسیقا و گۆرانی« قوتابخانه‌یه‌كی گۆرانی به‌ تایبه‌ت گۆرانی فولكلوری و به‌سته‌ و مه‌قامی كوردی یه‌». كه‌ وایه‌ ئاوڕدانه‌وه‌ له‌ قوتابخانه‌یه‌كی ئاوا و خاوه‌نه‌كه‌ی ئه‌ویش سه‌ر به‌ نه‌ته‌وه‌یه‌كی وه‌ك كورد كه‌ هه‌م دوژمن گه‌ره‌كیه‌ سه‌ری پان كاته‌وه‌ و كه‌له‌پوری له‌ ناوبه‌رێ و هه‌م له‌ ناوخۆشی دا سویندخۆری بۆ پان كردنه‌وه‌ی سه‌ری خۆی هه‌یه‌، چۆن ده‌بێ یادی نه‌كرێته‌وه‌؟! ئه‌م هه‌ست وبۆچوونه‌ له‌چه‌ند ساڵ له‌ مه‌و به‌ره‌وه‌ ببوو به‌ ئاوت وئاره‌زو بۆ هاتنی رۆژێكی وا.

له‌ سه‌ر پێشنیاری شانۆی كۆچه‌ر رادیۆی كوردی ده‌نگی ئامریكا ساڵی رابوردو به‌رنامه‌یه‌كی تایبه‌تی به‌ بۆنه‌ی بیست وسێ ساڵه‌ی كۆچی دوایی زیره‌ک پێشكه‌ش كرد. شانۆی كۆچه‌ریش بڕیاری دا 75 ساڵه‌ی له‌ دایك بوونی رێز بگرێ.
بۆئه‌م مه‌به‌سته‌ بانگه‌وازێك بڵاوكراویه‌وه‌ كه‌ له‌چه‌ند گۆواری ده‌ره‌وی وڵات وگۆواره‌ كوردیه‌كانی ناو وڵات له‌چاپ درا. به‌ ته‌له‌فون و نامه‌ پێوندیمان به‌ زۆر كه‌سه‌وه‌ كرد. هه‌ر له‌ ئه‌مریكاوه‌ هه‌تا به‌غدا وتاران وشاره‌كانی كوردستان و وڵاتانی ئوروپا.كه‌سانێك به‌ هانامانه‌وه‌ هاتن و زۆریش خه‌میان خواردین به‌ تایبه‌ت نووسه‌رو وه‌رگێڕ محه‌مه‌د ره‌مه‌زانی،هه‌م كاتی بۆ دانا وهه‌م داهاتی چه‌ند مانگی ژن و منداڵی بۆ سه‌فه‌ر كردن و وتووێژ ونووسین وناردنی بابه‌ته‌كان ته‌رخان كرد، ئه‌و له‌ته‌ك كاكۆ و قادر فه‌رشی ئه‌ركی فره‌یان كێشا. هه‌روه‌ها ماموستا محه‌مه‌د مه‌لاكه‌ریم نووسه‌ری به‌ناوبانگ ده‌نگی ئێمه‌ی له‌ رێگای گۆواره‌ كوردیه‌كانی ئه‌م به‌شه‌ كوت كراوه‌ی باشوری کوردستان گه‌یانده‌ خه‌ڵک. له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵاتیش كه‌سانێك وه‌ك هومه‌ر دزه‌یی و ئه‌نوه‌ر سوڵتانی هه‌ر له‌ سه‌ره‌تاوه‌ خه‌میان خواردین. له‌ ناو هونه‌رمه‌نداندا ماموستا قادر دیلان به‌ پێشنیاره‌كه‌مان گه‌شایه‌وه و له‌ گه‌ڵ خالید ره‌شید هه‌ر له‌ سه‌ره‌تاوه‌ باسكی هیمه‌تیان بۆهه‌ڵماڵی. ئیقباڵ حاجبی خۆی گوته‌نی وه‌دی هاتنی یه‌كێك له‌ ئاواته‌كانی تێدا دیت وهات به‌هانامانه‌وه‌.

شوان په‌روه‌ر وه‌ك دۆستێكی كۆن به‌ڵێنی دابوو به‌ هه‌ر چه‌شنێك بۆی بكرێ یارمه‌تی شانۆی كۆچه‌ر بدات. كه‌ به‌رنامه‌ی یادی 75 ساڵه‌ی زێره‌ك به‌ گوێی گه‌یشت جێگای خۆی له‌ پروگرامه‌كه‌دا دیاری كرد. هونه‌رمه‌ند دڵشاد سه‌عید سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی رۆژانی هه‌ینی ئه‌بو لای قوتابیه‌كانی بێت له‌ شاری ویه‌ن، یادی زیره‌ك دڵشادی كێشایه‌ كۆڵن و قوتابیه‌كانی بێ ماموستا هێشته‌وه‌. به‌كر له‌گزیش كه‌ خۆی هاوشاری زیره‌كه‌ ئه‌وه‌ به‌ هه‌مووو شێوه‌یه‌ك له‌ سه‌ری فه‌رز بوو به‌شداری به‌رنامه‌كه‌ بێت.

هه‌رچه‌ند پریسكه‌ی پاره‌ و هیمه‌تی كۆچه‌ر یه‌ك ناگرنه‌وه‌ و پیرێژنی لای خۆمان به‌ پریسكه‌یانه‌وه‌ له‌ چاو كۆچه‌ر وه‌ك شا وان،به‌و حاڵه‌ خۆی له‌ قه‌ره‌ی ئه‌م كاره‌دا. كورد كوته‌نی كۆچه‌ر به‌ پۆزی عالی و جیبی خاڵی وه‌شوێن ئه‌م كاره‌ كه‌وت.
له‌ به‌رنامه‌كه‌ماندا مه‌زهه‌ری خالقی، محه‌مه‌د ماملێ، حه‌سه‌ن ده‌رزی، قاله‌مه‌ڕه‌، مێدیا زه‌ندی،موجته‌با میرزاده‌، په‌روین موشیر وه‌زیری، ئه‌سعه‌د سراجه‌الدینی، شوكرالا بابان، محه‌مه‌د ره‌مه‌زانی، ره‌زا حه‌مه‌ فه‌ره‌ج و زۆر كه‌سی تر هه‌بوون. كاك مه‌زهه‌ر له‌ ئوروپا نه‌ماوه، هه‌رچه‌ند كه‌سێك له‌ له‌نده‌ن ببووه‌ یاساوڵ له‌ سه‌ری به‌ڵام تا ئه‌م ساعه‌ته‌ نه‌گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌. كاك محه‌مه‌د ماملێ پاش كوشتنی كوڕه‌كه‌ی له‌ گه‌ڵ 59 لاوی مه‌هابادی، دڵ برینداره، هه‌تا ئه‌وه‌ی له‌م دوایانه‌ به‌ یه‌كجاری دوچاری فه‌رامۆشی هاتووه‌. ئێمه‌ش چمان بۆ نه‌ما جگه‌ له‌وه‌ی له‌ رێگای دۆستێكه‌وه‌ به‌ ناوی ئه‌م شه‌وه‌ و ئێوه‌وه‌‌ سڵاو ورێزی بۆ بنێرین وئاره‌زوی ساخی وسڵامه‌تی بۆ بخوازین. قاله‌ مه‌ڕه‌ شمشاڵ ژه‌نی به‌ناوبانگ كه‌ به‌ وته‌ی خۆی زیاده‌ له‌ 50 ساڵ له‌گه‌ڵ شمشاڵه‌كه‌ی زه‌ماوه‌ندی كردبوو، له‌م ساڵانه‌ی دوایه‌دا بۆته‌ خاوه‌نی ژن و منداڵ داوای لێبوردنی كرد. ئه‌و و كاك حه‌سه‌ن ده‌رزی گۆرانی بێژ و موسیقاژه‌ن له‌ گه‌ڵ كاك حه‌مه‌ی ره‌مه‌زانی بڕیار بو هه‌رسێ كیان نوینه‌ری زیره‌ك و ناڵه‌شكێنه‌ و حه‌وزه‌ گه‌وره‌ و باخی میراوا و موكریان بن له‌م فستیواڵه‌دا. به‌ڵام مخابن سه‌ره‌ڕای ناردنی ده‌عوه‌تنامه‌ نه‌گه‌یشتنه‌ ئێره‌.كاك شوكروڵا بابان به‌ ته‌له‌فون له‌ گه‌ڵ ئێمه‌دا زۆر ئیزهاری شادی كرد و سه‌رباری نه‌خۆشی به‌ڵێنی دا له‌ گه‌ڵ دۆستێكی ئێمه‌ له‌ تاران وتووێژ بكات. به‌ڵام پاشان ته‌نیا به‌ گفت وگۆی ته‌له‌فونی رازی بوو، كه‌ ئه‌ویش ماوه‌كه‌ی له‌ ده‌قیقه‌یه‌ك تێپه‌ڕ نه‌بو. ئێمه‌ له‌ ئێران به‌ شوێن ویلۆن ژه‌نی به‌ ناوبانگ و به‌رپرسی تێپی موسیقای زیره‌كدا ده‌گه‌ڕاین، موجته‌با میرزاده‌مان له‌ ئامریكا دۆزیه‌وه‌.سه‌عات 3س نێوه‌شه‌و له‌خه‌و هه‌ڵمانستاند، خه‌واڵو به‌ كوردیكی كرماشانی له‌ گه‌ڵمان دوا. لێی گه‌ڕاین چه‌ند سه‌عاتی تر بچێته‌وه‌ ناو جێگا. سه‌عات 5ی ئێواره‌ به‌ كاتی ئێره‌ (ئاڵمان) و هه‌شتی به‌یانی به‌ كاتی ئه‌وێ ته‌له‌فونمان لێ كرده‌وه‌. فره‌ ئیزهاری شادمانی كرد وتی: « یه‌ ئاره‌زوی من بیه‌ روژێ یادی حه‌سه‌ن زیره‌ك به‌رپا بو. من چ بووشم كه‌ وه‌زعیه‌ت روشنێك نێرم و ناتانم له‌ ئه‌مریكا خارج بووم» هه‌رچه‌ند ئه‌و به‌هۆی نه‌بوونی «گرین كارت» نه‌یده‌توانی له‌ ئامریكا ده‌ركه‌وێ، به‌ڵام به‌ڵێنی دا له‌ رێگای فیلمی ویدئۆوه‌، هه‌م به‌ ده‌نگ وهه‌م به‌ ویلۆنه‌كه‌ی به‌شداری به‌رنامه‌كه‌ بێت. بۆ ئه‌م كاره‌ بڕیار وابوو هونه‌رمه‌ند عه‌بدوڵای موفتی كه‌ خۆی له‌ كاری موسیقادایه‌ ئه‌م وتووێژه‌ی له‌ گه‌ڵ ساز بكات. چه‌ند هه‌فته‌ به‌ر له‌ ئه‌مڕۆ خالید ره‌شید ئاگاداری كردین كه‌ ئه‌م وتووێژه‌شمان پێ ڕه‌وا نه‌بیندراوه‌.
مێدیا خانمی زه‌ندی خێزانی زیره‌ك به‌ رۆحێكی گه‌وره‌وه‌ هات به‌ره‌وپیری داواكه‌مان، به‌ڵام ئه‌ویش ئه‌مشه‌و لێره‌ حازر نیه‌ به‌ڵام به‌ رێگه‌ی ته‌له‌فونه‌وه‌ محه‌مه‌د ره‌مه‌زانی له‌ بۆكانه‌وه‌ بۆ تاران سه‌عاتێك وتووێژی له‌ گه‌ڵ كرد. ئه‌م وتووێژه‌ش له‌ ئیرشادی ئیسلامی ئیزنی پێ نه‌درا بگاته‌ ئێره‌. به‌ڵام نووسراوه‌ی وتووێژه‌كه‌ گه‌یشتۆته‌ كۆڵن. مێدیا خانم زۆر شتی شاردراوه‌ی ژیانی زیره‌ك و ده‌زگاكانی رادیۆ وته‌له‌وزیون و به‌رێوه‌به‌رانی كورد وناكوردی ئه‌م رادیۆیانه‌ ده‌رده‌خات. هه‌روه‌ها په‌رده‌ له‌ سه‌ر زۆر شتی تر لا ئه‌دات. به‌شێك له‌م وتانه‌ ئه‌مشه‌و پێشكه‌ش ده‌كرێ وسه‌رجه‌می وتووێژه‌كه‌ وه‌ك نامیلكه‌یه‌ك له‌ چاپ ده‌درێ.(1) عه‌لی یاسه‌مه‌نی(ده‌رویش عه‌لی) كه‌ ئه‌مڕۆ هه‌شتا ساڵ له‌ ته‌مه‌نی تێده‌په‌ڕێ و51 ساڵ له‌ گه‌ڵ زیره‌ك هه‌ر له‌ منداڵیه‌وه‌ هه‌تا مه‌رگ ژیاوه‌، له تاران و زۆر شوێن له‌ گه‌ڵ زیره‌ك و میدیا بوه. به‌سه‌رهاتی زیره‌ك وه‌ك چیرۆكێك، وه‌ك رۆمانێك بۆ محه‌مه‌د ره‌مه‌زانی ده‌گێڕێته‌وه‌. ده‌رویش عه‌لی پاش 150 ده‌قیقه‌ باس له‌ سه‌ر حه‌سه‌ن زیره‌ك(فیلم وكاستی ده‌نگ ونووسراوه‌كه‌ی گه‌یشتۆته‌ ده‌ستمان و بڵاوی ده‌كه‌ینه‌وه‌) ده‌ڵێ:« ئۆخه‌ی سووك بوم. بارێكی قورس له‌ سه‌ر شانم هه‌ڵگیرا، له‌و رۆژه‌ی حه‌سه‌ن غه‌رقی ره‌حمه‌ت بووه‌، ئاره‌زوم ده‌كرد رۆژێك ئه‌و شتانه‌ باس بكه‌م، ئه‌مڕۆ سووك بووم و مردنیش حه‌ققه‌».ده‌رویش عه‌لی باسه‌كه‌ی له‌و رۆژه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كات كه‌ حه‌سه‌ن هێشتا منداڵ بووه‌ له‌ بۆكان ده‌ستی به‌ گۆرانی وتن كردوه‌. له‌ راستی دا باسی ئه‌و كه‌سانه‌ ده‌كات كه‌ 60 تا هه‌فتا ساڵ له‌ مه‌وبه‌ر له‌ بۆكان كاری موسیقایان كردوه. چێرۆكی ژیانی زیره‌ك له‌ زمانی ده‌رویش عه‌لی یه‌وه كاتێك كۆتایی پێ دێت كه‌ ئه‌و و كاك حه‌سه‌نی مجێور و كاك حوسێنی برای زیره‌ك نیوه‌شه‌و ته‌رمی زیره‌ك پاش 37 رۆژ له‌ گۆرستانی شار ده‌ردینن و دور له‌ چاوی خه‌ڵک و به‌ ئاگادری خه‌لیفه‌ ئه‌حمه‌دی وه‌حیدی، له‌ سه‌ر ته‌پكه‌كه‌ی خوار ناڵه‌شكێنه‌ ده‌ینێژن.هه‌ر كام له‌و به‌شانه‌ی كه‌ له‌ زمان ده‌رویش عه‌لی یه‌وه‌ ده‌گێردرێته‌وه خۆی رۆمانێكی سه‌ر به‌خۆیه‌. بۆوێنه‌ چیرۆكی گۆرانیه‌كان، بۆ وێنه‌ ژیانی زیره‌ك له‌ تاران، بۆ وێنه‌ ژیانی زیره‌ك له‌ یه‌كه‌م ته‌له‌وزیونی ئێران كه‌ هه‌تا كه‌ره‌ج بڕی ده‌كرو ده‌بیندرا، بۆ وێنه‌ ناردنی زیره‌ك بۆلای مه‌لا مسته‌فا و رادیۆی په‌یكی ئێران، بۆ وێنه‌ په‌یوه‌ندی زیره‌ك له‌ گه‌ڵ زۆر شاعیر و نووسه‌ر ورۆشنبیری ئه‌و سه‌ر ده‌مه‌و زۆرشتی تر.

هه‌رچه‌ند مێدیا زه‌ندی ومه‌زهه‌ری خالقی و شوكروڵا بابان و موجته‌با میرزاده كه‌ ئاگاداری كاری زیره‌ك له‌ رادیۆكانی تاران و كرماشان و سنه‌ بوون ئه‌م شه‌و لیره‌ نین به‌ڵام جێگای ئه‌وان به‌ سێ كه‌س له‌ رادیۆی تاران وكرماشان وسنه‌ پڕ ده‌بێته‌وه‌. خانم په‌روین موشیر وه‌زیری شاعیر وده‌نگ خۆشی رادیۆ كه‌هه‌موو ساڵێك له‌ رادیۆ كوردیه‌كان یادی زیره‌كی كردۆته‌وه‌، ئه‌مشه‌و لیره‌یه‌ و سه‌كۆی ئه‌م شانۆیه‌ له‌ شاری كۆڵن بۆ ئه‌و و ئێمه‌ زیندوكه‌ره‌وی ده‌نگ ویادی زیره‌كه‌ له‌ رادیۆكوردیه‌كان. هاوكاری په‌روین خانم كه‌لای هه‌موو گوێگرێكی رادیۆ كوردیه‌كانی تاران وسنه‌ وكرماشان وه‌ك نووسه‌ر وده‌رهێنه‌ر وده‌نگ بێژی رادیۆ ناسراوه، یانی كاك ئه‌سعه‌د سراج الدینی ش میوانی هه‌موو ئێمه‌یه‌. باوه‌رناكه‌م كه‌س هه‌بێ وگوێی له‌ رادیۆی تاران وكرماشان و به‌رنامه‌ی چیرۆكی شه‌و گرتبێ ونووسه‌رو ده‌رهێنه‌ر عه‌لی عه‌بباسی نه‌ناسێ. ئه‌ویش ئه‌م شه‌و لێره‌یه‌.

حه‌ق نیه‌ باسی گۆرانی ورۆشنبیری گۆرانی بكرێ وره‌زا حه‌مه‌ فه‌ره‌ج، شاعیری زۆر شیعری گۆرانی بێژانی ناوداری ئه‌م سه‌رده‌مه‌ كه به‌ ده‌گمه‌ن له‌ پروگرامی ئه‌م گۆرانی بێژانه‌دا ناوی دێت لێره‌ نه‌بێت. ئه‌م شه‌و ئه‌ویش له‌ سه‌ر شیعره‌كانی زیره‌ك ده‌دوێ. خۆ ئه‌گه‌ر مرۆڤ هه‌وارچی بێ و بخوازێت له‌ سه‌ر زیره‌ك قسه‌ بكا ئه‌وه‌ گه‌ره‌كه‌ به‌رپرسی به‌رنامه‌ی هه‌واری رۆشنبیری سیروانیش بانگ بكات ئه‌ویش لێره‌یه‌ وئه‌م شه‌و چیغ وچادری له‌ سه‌ر ئه‌م سه‌كۆیه‌ داده‌كوتێ. شاری شیرین وفه‌رهادیش كه‌ خۆشه‌ویستی زیره‌ك و مه‌ڵبه‌ندی باخی ژیانی هونه‌ریه‌تی، ئه‌م شه‌و له‌ لایه‌ن دوكتور فیروزه‌وه‌ نوینه‌رایه‌تی ده‌كرێ.

ئه‌م شه‌و په‌روین خانی موشیر وه‌زیری، پرۆفیسور دوكتور قادر دیلان، شوان په‌روه‌ر، دڵشاد سه‌عید، ئیقباڵ حاجبی، خالید ره‌شید، به‌كر له‌گزی، ئه‌سعه‌د سراجه‌لدینی،عه‌لی عه‌بباسی، سیروان ره‌حیم و ره‌زا حه‌مه‌ فه‌ره‌ج و كاك فیروز ده‌لاقه‌یه‌ك به‌ روی ژیان و به‌رهه‌می زیره‌ك دا ده‌كه‌نه‌وه‌. كرماشان شاری خۆشه‌ویستی زیره‌ك بوو، ئه‌م شه‌و ئیوه‌ له‌ سه‌ر ئه‌م سه‌كۆیه‌ میوانی شاری كرماشانن ئه‌ویش له‌ رێگای نه‌قاشیه‌کانی پروفیسور مه‌حمودی زه‌نگه‌نه‌،‌ نه‌ققاشی به‌ناوبانگی هه‌موو ئێران.

دوا قسه‌ نه‌ پاش مله‌. به‌رپاكردنی ئه‌م شه‌وه‌ به‌رهه‌می ره‌نجی چه‌ند مانگه‌ی ئه‌و كه‌سانه‌یه‌ كه‌ ئه‌م شه‌و ئێوه‌ له‌ سه‌ر ئه‌م سه‌كۆیه‌، له‌ به‌ر ده‌رگا، له‌ ناو هوڵه‌كه‌ و له‌ ده‌ره‌وه‌ ده‌یان بینن و كه‌سانێك كه‌ ئه‌یان ویست لێره‌ بن به‌ڵام سه‌ر ڕای ویستی دڵ و ده‌رونیان هه‌زاران كیلومه‌تر له‌ ئێمه‌ دور به‌ هۆی یاسا و سنوره‌كانه‌وه‌ له‌ ماڵه‌كانیان ده‌میننه‌وه‌.

سپاس بۆ هه‌موو ئه‌و كه‌سانه‌ كه‌ نه‌ بۆ پاره‌، نه‌ بۆ نان نه‌ بۆ ناو ده‌ستیان گرتین. گله‌یی ش له‌و كه‌سانه‌ كه‌ به‌ڵێنیان پێداین به‌ خۆیان وتیپی موسیقایانه‌وه‌ به‌شداری ئه‌م شه‌وه‌ بن، به‌ڵام ئه‌وه‌ی نه‌سیبی ئیمه‌یان كرد چاوه‌ڕوانی بو. ئه‌وه‌ش بڵێین بۆ ئه‌م شه‌وه‌ هیچ كه‌س و رێكخراوێكی كوردی وئاڵمانی یارمه‌تیان نه‌داوین. هه‌رچه‌ند داوا له‌ شاری كۆڵن و زۆر رێكخراوی بابه‌تی و WDR و RTL كراوه‌. خه‌رجی ئه‌م شه‌و له‌ سه‌ر شانۆی كۆچه‌ر و دوستانی كۆچه‌ر بوه‌.
ئه‌م شه‌و وه‌ك مێژوو ده‌مێنێته‌وه،ئێوه‌ش بێ گومان یاد و بیره‌وه‌ری ئه‌م شه‌وه‌ له‌ لای خۆتان ڕادگرن. به‌شداری وهاتنی ئێوه نیشانه‌یه‌ بۆ ئه‌وه‌، هونه‌رمه‌ندی كورد ئه‌بێ رێگای خه‌ڵک وهونه‌ره‌كه‌ی بگرێ وه‌ك زیره‌ك.

هیوادارین په‌یامی ئه‌م شه‌وه‌ بگاته‌ هه‌مووو هونه‌رمه‌ندێكی كورد. بامێژووش بزانێ كه‌ كوردی ده‌ره‌وه‌ی وڵات گشتیان بێ ئه‌مه‌گ و سپڵه‌ نین كه‌ نانی نه‌ته‌وه‌یه‌ك بخۆن و نان دانی بدڕینن. كورد كوته‌نی با قسه‌یه‌كیش بۆ دز بكه‌ین ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ با زیره‌ك و سه‌ید عه‌لی ئه‌سغه‌ر و سیوه و عه‌لی مه‌ردان ومه‌ریم خان و زۆری تر نه‌بنه‌ بابه‌ت بۆنان و ئاوی ئه‌م وئه‌و. به‌رپرسی شانۆی كۆچه‌ر برایم فه‌رشی نوامبری 1996

ئه‌م وتووێژه‌ له‌ گه‌ڵ وتوێژ له‌ ته‌ك مام عه‌لی یاسه‌مه‌نی له‌ ساڵی 2002دا له‌ ژێر ناوی زمانی دوولا چاپ و بڵاوكراوه‌ته‌وه‌.
ئه‌م وتار له‌ ڕۆژی کرانه‌وه‌ی فستیواڵ خوێندراوه‌ته‌وه‌.
په‌روین خانم موشیروه‌زیری کۆتایی ساڵی 2009 به‌ جێی هێشتین.

شەهید پێشەوا قازی محەممەد

شەهید پێشەوا قازی محەممەد